9. ตลาดการแพทย์ทางไกล – ตอนที่ 91

  • โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
  • 31 สิงหาคม 2569
  • Tweet

ตลาดโทรเวชกรรม: โครงสร้างอุตสาหกรรม, ปัจจัยขับเคลื่อน, เทคโนโลยี, ความท้าทาย, และแนวโน้มในอนาคต

บทสรุปสำหรับผู้บริหาร

ตลาดโทรเวชกรรม (Telemedicine market) ได้กลายเป็นหนึ่งในภาคส่วน (Sector) ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างพลิกโฉม (Transform) ของอุตสาหกรรมสาธารณสุข โดยเปลี่ยนวิธีที่ผู้ป่วยเข้าถึง (Access) บริการทางการแพทย์ และเปลี่ยนรูปแบบการให้บริการ (Service providing) ของบุคลากรทางการแพทย์อย่างมีนัยสำคัญ

โทรเวชกรรมอาศัยเทคโนโลยีการสื่อสารดิจิทัล เช่น การปรึกษาแพทย์ผ่านวิดีโอ (Video consultation), แอปพลิเคชันบนมือถือ (Mobile application), อุปกรณ์ติดตามสุขภาพ (Health monitoring) จากระยะไกล, ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial intelligence: AI), และแพลตฟอร์มบนระบบคลาวด์ เพื่อให้บริการทางการแพทย์โดยไม่จำเป็นต้องมีการพบปะกันทางกายภาพ (Face-to-face) ระหว่างผู้ป่วยและผู้ให้บริการสุขภาพ

แม้ว่าโทรเวชกรรมจะมีการใช้งานมาก่อนปี ค.ศ. 2020 แต่การระบาดไปทั่วโลก (Pandemic) ของ COVID-19 ได้ช่วยเร่ง (Accelerate) การยอมรับ (Adoption) และการใช้งานในอัตราที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน (Unprecedent) ทำให้โทรเวชกรรมเปลี่ยนสถานะจาก “ช่องทางเสริม” (Supplementary) ไปเป็น “องค์ประกอบหลัก” (Mainstream) ของระบบบริการสุขภาพสมัยใหม่ (Modern)

ปัจจุบัน โทรเวชกรรมถูกนำมาใช้ในเวชปฏิบัติปฐมภูมิ (Primary care), การดูแลเฉพาะทาง (Specialty), การจัดการโรคเรื้อรัง (Chronic diseases), สุขภาพจิต (Mental health), เวชศาสตร์ฉุกเฉิน (Emergency medicine), การฟื้นฟูสมรรถภาพ (Rehabilitation) และการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน (Preventive care)

อนาคตของโทรเวชกรรมจะอยู่บนพื้นฐานของ “ระบบการดูแลสุขภาพแบบผสมผสาน” (Hybrid care) ที่รวมการดูแลแบบออนไลน์และออฟไลน์เข้าด้วยกัน โดยมี AI, การติดตามผู้ป่วยจากระยะไกล (Remote patient monitoring: RPM), อุปกรณ์สวมใส่อัจฉริยะ (Wearables), การรักษาด้วยดิจิทัล (Digital therapeutics) และระบบข้อมูลสุขภาพที่เชื่อมโยงกัน (Connected) เป็นตัวขับเคลื่อน (Driver) สำคัญ

1. ความหมายและขอบเขตของตลาดโทรเวชกรรม

โทรเวชกรรม (Telemedicine) หมายถึง การให้บริการทางการแพทย์ผ่านเทคโนโลยีการสื่อสาร (Communications technology) เมื่อผู้ป่วยและผู้ให้บริการอยู่คนละสถานที่ (Separate locations)

ครอบคลุมบริการต่าง ๆ เช่น

  • การปรึกษาแพทย์ (Consultation)
  • การวินิจฉัยโรค (Diagnosis)
  • การวางแผนการรักษา (Treatment plan)
  • การติดตามผลการรักษา (Follow-up)
  • การเฝ้าระวังผู้ป่วย (Monitoring)
  • การให้ความรู้ด้านสุขภาพ (Health education)
  • การจัดการใบสั่งยา (Prescription management)

แหล่งข้อมูล -

  1. World Health Organization (WHO). Global Strategy on Digital Health 2020–2025. Geneva, Switzerland: World Health Organization, 2021.
  2. American Telemedicine Association (ATA). Telehealth: Defining 21st Century Care. Washington, DC: American Telemedicine Association, various editions and policy publications, accessed 2026.