7. ตลาดศูนย์บริการทางรังสี – ตอนที่ 91

  • โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
  • 29 สิงหาคม 2569
  • Tweet

ผู้รับบริการที่ไม่ได้รับรังสี หมายถึง ผู้ป่วยหรือบุคคลที่เคยได้รับการรักษาด้วยรังสี (Radiotherapy) แล้ว ปัจจุบันเข้ามารับการตรวจติดตามผล (Follow-up) หรือผู้ป่วยที่มาทำการนัด (Appointment) เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย/รักษา ตลอดจนญาติ (Relatives) ที่เข้ามาในพื้นที่บริการทางรังสี

5. บุคลากรด้านเวชศาสตร์นิวเคลียร์ ประกอบด้วย แพทย์เวชศาสตร์นิวเคลียร์/รังสีแพทย์ (Radiologist), นักฟิสิกส์การแพทย์ (Medical physicist), นักรังสีเทคนิค (Radiologic technologist), พยาบาลวิชาชีพเฉพาะทางรังสี (Radiologic registered nurse) ที่ได้รับการอบรมจากหลักสูตร (Curriculum) ที่ผ่านการรับรองจากสภาการพยาบาล/พยาบาลวิชาชีพ/ผู้ช่วยพยาบาล, ผู้เตรียมสารเภสัชรังสี (Radio-pharmacy technologist)

ตัวอย่างเช่น นักเภสัชรังสี (Radio-pharmacist)/นักเคมีรังสี (Radio-chemist)/นักวิทยาศาสตร์เภสัชรังสี (Radio-pharmaceutical scientist)/นักรังสีเทคนิค ที่ผ่านการอบรมจากหลักสูตร (Curriculum) ที่ผ่านการรับรองจาก สภาเภสัชกรรม/สมาคมเวชศาสตร์นิวเคลียร์แห่งประเทศไทย และพนักงานการแพทย์ และนักรังสีเทคนิค

6. การให้บริการทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์ หมายถึง หน่วยงานใดๆ ที่่ให้บริการโดยการใช้สารเภสัชรังสี (Radio-pharmaceuticals) มาใช้ในการวินิจฉัยหรือรักษา โดยสารเภสัชรังสีที่นำมาใช้จะอยู่่ในรูปของสารกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก (Unsealed) โดยอาจนำมาติดฉลากกับสารประกอบได้หลายชนิด เพื่อเตรียมเป็นสารเภสัชรังสีที่มีความเฉพาะเจาะจง (Specific) กับอวัยวะ (Organ) ที่ต้องการตรวจหรือรักษา

การบริหาร (Administration) สารกัมมันตรังสีหรือสารเภสัชรังสีแก่ผู้ป่วย อาจเป็นการรับประทาน, การสูดหายใจเข้าไป (Inhalation) หรือการฉีดเข้า (Injection) ทางหลอดเลือดและอื่นๆ โดยแบ่งระดับของการให้บริการ (Service level) ออกเป็น 3 ระดับ ตามการดำเนินการใช้สารเภสัชรังสี  โดยมีระดับย่อยและลักษณะ (Characteristics) ของการจัดการของสารเภสัชรังสี ดังนี้

ระดับที่ 1 มีการดำเนินการโดยสารเภสัชรังสีทั้งหมดที่ใช้เป็นสารเภสัชรังสีที่ได้รับมาจากแหล่งผลิต หรือ ที่มีคุณภาพ (Quality) ได้มาตรฐาน (Standards) และเป็นสารเภสัชรังสี ที่เตรียมให้เฉพาะเจาะจงกับผู้ป่วยเฉพาะราย (หรือ โดยไม่มีขั้นตอน (Procedure) การเตรียมเพิ่มเติม มีการบริการด้วยทั้งชนิดน้ำ (Liquid) หรือแคปซูล ได้รับมาจากแหล่งผลิตหรือ ที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน โดยไม่มีขั้นตอนการเตรียมเพิ่มเติม 

ระดับที่ 2 มีการใช้สารเภสัชรังสีที่เตรียมเองในหน่วยงานและเป็นกระบวนการแบบปิด โดยมีการผลิตสารเภสัชรังสีจากนิวไคล์รังสี (Radionuclide) และสารประกอบสำเร็จรูป  (ที่่ได้รับการรับรอง (Certified) ซึ่งนิวไคล์รังสีอาจได้มาจากเครื่องกำเนิด (Generator) หรือนิวไคล์รังสีในรูปแบบสารละลาย (Solution) พร้อมใช้ มีการให้บริการสารเภสัชรังสีชนิดที่ติดฉลากกับเลือดหรือส่วนประกอบต่างๆ ของเลือดก่อนฉีดกลับให้แก่ผู้ป่วย

แหล่งข้อมูล –

  1. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://mmm.ru.ac.th/MMM/IS/twin-6/sec2/6014154072.pdf [2026, August 28].
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Radiology [2026, August 28].