7. ตลาดศูนย์บริการทางรังสี – ตอนที่ 92

  • โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
  • 12 กันยายน 2569
  • Tweet

ระดับที่ 3 มีการใช้สารเภสัชรังสี (Radiopharmaceuticals) ที่เตรียมจากสารประกอบสำเร็จรูป (Ready-mixed compound) ที่ได้รับการรับรอง โดยมีการปรับปรุงขั้นตอน (Procedure) หรือ วิธีการเตรียมสารเภสัชรังสีที่แตกต่างจากวิธีที่บริษัทผู้ผลิต (Manufacturer) สารประกอบสำเร็จรูปได้กำหนดไว้ รวมถึงเมื่อมีการวิจัยและพัฒนา (Research and development: R&D) สารเภสัชรังสี เพื่อใช้ในการวินิจฉัยในหน่วยงาน

มีการใช้สารเภสัชรังสีเพื่อใช้ในการรักษา (Treatment) ซึ่งผลิตจากสารประกอบพื้นฐาน (Basic compound) หรือ สารประกอบตัวกลาง (Media) ที่ยังไม่ได้รับการรับรองกับนิวไคล์รังสี (Radioactive nuclide) ที่ใช้สำหรับการรักษา  โดยขั้นตอนแบบเปิด (รวมทั้งมีการวิจัยและพัฒนาด้านสารเภสัชรังสี เพื่อใช้ในการรักษาในหน่วยงาน)

มีการผลิตสารเภสัชรังสีชนิดที่สลายตัว (Crumble) ให้โพสิตรอน (Positron) โดยมีการผลิตนิวไคลด์รังสี ทั้งจากเครื่องเร่งอนุภาคไซโคลตรอน (Cyclotron) หรือเจเนอเรเตอร์ (Generator) หรือมีการใช้เจเนอเรเตอร์ที่ผลิตนิวไคลด์ รังสีที่มีอายุการใช้งานยาวและยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียน (Registration) รวมทั้งมีการวิจัยและพัฒนาด้านสารเภสัชรังสีในหน่วยงาน

7. พื้นที่ควบคุมทางรังสี หมายถึงพื้นที่ที่ต้องมีมาตรการความปลอดภัย (Safety measures) ทางรังสีเพื่อควบคุมการได้รับรังสีหรือป้องกันการแพร่กระจาย (Widespread) ของการปนเปื้อน (Contamination) ทางรังสีบนพื้นผิว (Surface) อันเกิดจากการปฏิบัติงานตามปรกติ และเพื่อป้องกันหรือลดโอกาส (Chance) และปริมาณการได้รับรังสีอันเกิดจากอุบัติเหตุ (Accident) หรือเหตุการณ์ใดๆ อันอาจคาดหมายได้

ตัวอย่างเช่น บริเวณที่ใช้งานหรือจัดเก็บวัสดุกัมมันตรังสี (Radioactive substance)  ซึ่งผู้ปฏิบัติงานหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง (Relevant) มีโอกาสได้รับปริมาณรังสีสูงกว่า 1 ของปริมาณที่กำหนด ในกฎกระทรวงฯ (20 มิลลิซีเวิร์ต [Millisievert] ต่อปี) อันได้แก่บริเวณดังนี้:

  • บริเวณเก็บ (Storage) สารกัมมันตรังสี
  • บริเวณปฏิบัติการรังสีสูง เพื่อใช้เตรียม (Prepare) สารเภสัชรังสี
  • บริเวณเครื่องเร่งอนุภาค (Particle accelerator) ไซโคลตรอน
  • บริเวณบริหาร (Administration) สารเภสัชรังสี
  • บริเวณถ่ายภาพ (Image) ทางรังสี และ บริเวณพักผู้ป่วยในหลังได้รับสารเภสัชรังสี
  • บริเวณเก็บกากกัมมันตรังสี (Radioactive waste)
  • บริเวณบ่อพักน้ำเสีย (Wastewater pit) เปรอะเปื้อนสารกัมมันตรังสี เพื่อรอการสลายตัว (Decay)
  • บริเวณชำระล้าง (Cleanse) การเปรอะเปื้อนทางรังสี
  • บริเวณอื่นๆ ที่เข้าเกณฑ์ (Criteria) ดังกล่าว

แหล่งข้อมูล –

  1. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://mmm.ru.ac.th/MMM/IS/twin-6/sec2/6014154072.pdf [2026, September 11].
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Radiology [2026, September 11].