คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : ทอร์ซีไมด์ (Torsemide)
ยาทอร์ซีไมด์ (Torsemide) หรืออีกชื่อคือ ทอราซีไมด์ (Torasemide) เป็นยาขับปัสสาวะ ประเภทลูปไดยูเรติก (Loop diuretics) มีสรรพคุณ เช่น
- ลดอาการบวมน้ำของร่างกาย
- รักษาภาวะ/โรคความดันโลหิตสูง
- ผลต่อระบบการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย เช่น เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง มีภาวะกรดยูริคในเลือดสูง เกิดการขับเกลือแคลเซียมและแมกนีเซียมออกจากร่างกายเพิ่มขึ้น กระหายน้ำมาก
- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องเสียหรือท้องผูก คลื่นไส้ เบื่ออาหาร เกิดแผลในลำคอ
- ผลต่อระบบประสาท เช่น ปวดศีรษะ วิงเวียน
- ผลต่อกล้ามเนื้อ เช่น ปวดกล้ามเนื้อ
- ผลต่อสภาพจิตใจ เช่น นอนไม่หลับ
- ผลต่อระบบทางเดินหายใจ เช่น เยื่อจมูกอักเสบ ไอเพิ่มขึ้น
- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น คลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ หัวใจเต้นผิดจังหวะ ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นเร็ว
- ผลต่อระบบเลือด เช่น เม็ดเลือดแดงลดลง เม็ดเลือดขาวต่ำ เกล็ดเลือดลดลง
- ผลต่อผิวหนัง เช่น อาจพบผื่นคัน
- ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้ และ/หรือ แพ้ยาซัลฟา (Sulfa drugs)
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่มีภาวะปัสสาวะไม่ออก ผู้ที่มีภาวะตับล้มเหลว
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่สูญเสียเกลือแร่ของร่างกายอย่างรุนแรง เช่น ท้องเสียรุนแรง
- ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ นอกจากมีคำสั่งจากแพทย์
- ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคเบาหวาน เพราะมีรายงานว่าหลังการใช้ยาทอร์ซีไมด์ในผู้ป่วยกลุ่มโรคนี้ อาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงขึ้น
- กรณีที่ผู้ป่วยอยู่ในภาวะลดอาหารเค็ม ต้องเพิ่มความระมัดระวังต่อการใช้ยานี้ เพราะยาทอร์ซีไมด์เป็นยาขับปัสสาวะที่มีฤทธิ์กำจัดเกลือแร่ชนิดต่างๆ ออกจากร่างกาย เช่น โซเดียม เกลือคลอไรด์ โปแตสเซียม จึงอาจทำให้เกิดภาวะเกลือแร่ในร่างกายต่ำจนเป็นอันตรายตามมา
- การใช้ยาทอร์ซีไมด์ร่วมกับยาลดความดันโลหิตชนิดต่างๆ อาจทำให้มีอาการความดันโลหิตต่ำตามมา ดังนั้นการจะใช้ยาใดๆ ร่วมกับยาทอร์ซีไมด์ จึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น
- ระหว่างใช้ยานี้ ควรระวังการเกิดโรคเกาต์คุกคาม ตลอดจนเกิดภาวะเกลือแร่ในร่างกายลดต่ำลง แพทย์อาจต้องมีการตรวจเลือดผู้ป่วยเป็นระยะๆ เพื่อดู ระดับกรดยูริค ระดับเกลือแร่แต่ละชนิดในเลือด
- หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้หลังช่วงเวลา 6 โมงเย็น เพราะจะเป็นเหตุรบกวนการนอนหลับพักผ่อน เพราะต้องตื่นนอนกลางดึกเพื่อมาถ่ายปัสสาวะ
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาทอร์ซีไมด์ร่วมกับยา Amiodarone เพราะจะทำให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาทอร์ซีไมด์ร่วมกับยา Lithium เพราะเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงรุนแรงจากยา Lithium
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาทอร์ซีไมด์ร่วมกับยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม เพราะจะก่อให้เกิดความเป็นพิษของยาปฏิชีวนะนั้นๆ กับไต สูญเสียการได้ยิน วิงเวียน ที่โดยมากมักเกิดกับผู้สูงอายุ ยาปฏิชีวนะกลุ่มดังกล่าว เช่นยา Amikacin, Tobramycin, และ Gentamycin เป็นต้น
- ห้ามใช้ยาทอร์ซีไมด์ร่วมกับยา Amphotercin B เพราะเสี่ยงต่อภาวะเกลือโปแตสเซียมในเลือดต่ำ