คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : นิโมดิปีน Nimodipine
ยานิโมดิปีน(Nimodipine) เป็นยาในกลุ่มแคลเซียมแชนแนลบล็อกเกอร์ (Calcium channel blocker) มีข้อบ่งใช้เพื่อบำบัดและป้องกันภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นกลาง (Subarachnoid hemorrhage) ในทางปฏิบัติมีบางสถานพยาบาลนำยานิโมดิปีนมาใช้รักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบตัน รวมถึงใช้เป็นยาป้องกันการเกิดไมเกรนด้วย
- ผลต่อระบบเลือด: เช่น เกิดภาวะThrombocytopenia (เกล็ดเลือดต่ำ) มีภาวะโลหิตจาง
- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร: เช่น ท้องผูก เกิดตะคริวที่ท้อง
- ผลต่อระบบประสาท: เช่น วิงเวียน ปวดศีรษะ
- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด: เช่น เกิดภาวะเส้นเลือดหดเกร็ง ค่า ECGผิ ดปกติ ความดันโลหิตต่ำ เนื้อตัวบวม หัวใจเต้นช้า
- ผลต่อตับ: เช่น ตับทำงานผิดปกติ
- ผลต่อกล้ามเนื้อ: เช่น ปวดกล้ามเนื้อ
- ผลต่อสภาพจิตใจ: เช่น ซึม
- ผลต่อระบบทางเดินหายใจ: เช่น หายใจลำบาก
- ห้ามใช้ร่วมกับยาต่อไปนี้ เช่น Clarithromycin, Telithromycin, Delavirdine, Indinavir, Nelfinavir, Ritonavir, Saquinavir, Ketoconazole, Itraconazole, Voriconazole, Nefazadone, เพราะอาจเกิดความเสี่ยงต่อการเกิดความดันโลหิตต่ำตามมา
- ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
- ห้ามรับประทานยานี้พร้อมกับสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ
- การใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์/ตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก ต้องเป็นไปตามคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น
- ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วย โรคตับ โรคความดันโลหิตต่ำ โรคหัวใจ ผู้ที่มีภาวะน้ำท่วมปอด/ปอดบวมน้ำ
- รับประทานยานี้ต่อเนื่องตรงตามขนาดและเวลาในแต่ละวันตามแพทย์สั่ง
- กรณียานี้เป็นยารับประทาน ต้องรับประทานยาในช่วงท้องว่าง คือ ก่อนมื้ออาหารประมาณ 1 ชั่วโมง หรือหลังอาหารประมาณ 2 ชั่วโมง และต้องรับประทานยาตรงตามเวลาเดิมในแต่ละวัน
- ระหว่างการใช้ยานี้ผู้ป่วยต้องเฝ้าระวังเรื่องความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจ หากพบอาการผิดปกติไม่ว่าจะเป็นเรื่องความดันโลหิตหรือการเต้นของหัวใจก็ตาม ให้รีบแจ้งแพทย์ทันที
- หลีกเลี่ยงการใช้ยานิโมดิปีนร่วมกับยา Phenobarbital เพราะจะทำให้ระดับยานิโมดิปีนในกระแสเลือดลดต่ำลงจนส่งผลให้ประสิทธิภาพการรักษาด้อยลงไป
- การใช้ยานิโมดิปีนร่วมกับยา Hydrocodone สามารถทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงของยานิโมดิปีนมากขึ้น เช่น เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ วิงเวียนและเป็นลม
- ห้ามใช้ยานิโมดิปีนร่วมกับ Clarithromycin, Indinavir, Cobicistat, Conivaptan, เพราะจะทำให้ระดับของตัวยานิโมดิปีนในกระแสเลือดเพิ่มขึ้นจนทำให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและความดันโลหิตต่ำตามมา
- การใช้ยานิโมดิปีนร่วมกับยา Amikacin อาจเพิ่มความเสี่ยงทำให้ไตและเส้นประสาทได้รับความเสียหายตามมา