คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : เบนาซีพริล (Benazepril)
ยาเบนาซีพริล (Benazepril หรือ Benazepril hydrochloride) เป็นยาในกลุ่ม ACE inhibitors สรรพคุณใช้เพื่อรักษาโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจล้มเหลว รวมถึงช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนของตาและไตในผู้ป่วยโรคเบาหวาน
- ผลต่อระบบประสาท: เช่น ปวดศีรษะ วิงเวียน ง่วงนอน ความรู้สึกสัมผัสเพี้ยน
- ผลต่อระบบเลือด: เช่น ฮีโมโกลบินลดลง โลหิตจางด้วยมีเม็ดเลือดแดงแตก เกิดภาวะ Eosinophilia (มีเม็ดเลือดขาวชนิด Eosinophil ในเลือดสูง) Thrombocytopenia (เกล็ดเลือดต่ำ)
- ผลต่อผิวหนัง: เช่น อาจพบภาวะ Steven-Johnson syndrome ผื่นผิวหนังอักเสบ ผื่นคัน ผื่นแพ้แสงแดด เหงื่อออกมาก ผิวหนังส่วนต่างๆ ในร่างกายบวม ผมร่วง
- ผลต่อระบบทางเดินหายใจ: เช่น หอบหืด หลอดลมอักเสบ ไซนัสอักเสบ ไอ หยุดหายใจ
- ผลต่อระบบการเผาผลาญพลังงานในร่างกาย: เช่น กรดยูริคในเลือดเพิ่มขึ้น น้ำตาลในเลือดสูง เกลือโซเดียมในเลือดต่ำ
- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด: เช่น ใบหน้าแดง ความดันโลหิตต่ำ
- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร: เช่น คลื่นไส้ ตับอ่อนอักเสบ ท้องผูก กระเพาะอาหารอักเสบ อาเจียน
- ผลต่อระบบทางเดินปัสสาวะ: เช่น เกิดทางเดินปัสสาวะอักเสบ/ โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อย มีโปรตีนในปัสสาวะ
- ผลต่อตับ: เช่น ค่าบิลิรูบินในเลือดสูง ค่าเอนไซม์การทำงานของตับในเลือดเพิ่มขึ้น
- ผลต่อระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรค: เช่น มีโอกาสติดเชื้อต่างๆ ง่ายขึ้น
- ผลต่อสภาพจิตใจ: เช่น วิตกกังวล อารมณ์ทางเพศถดถอย นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย
- ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ปี
- ห้ามหยุดการรับประทานยานี้เอง
- การใช้ยานี้ต้องอาศัยความต่อเนื่องจึงจะเห็นประสิทธิผลของการรักษา
- ห้ามใช้ยานี้ในผู้ที่มีประวัติป่วยด้วยภาวะ Angioedema โดยมีอาการบวมของมือ ใบหน้า ริมฝีปาก รอบตา คอ ลิ้น รวมถึง การกลืนลำบาก และหายใจขัด/หายใจลำบาก
- ผู้ห้ามใช้ยานี้ในป่วยโรคเบาหวาน หรือผู้ป่วยโรคไตที่ได้รับยา Aliskiren เพราะจะทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงต่างๆ มากขึ้น เช่น ไตทำงานหนัก/ไตอักเสบ ความดันโลหิตต่ำ มีภาวะเกลือโพแทสเซียมในเลือดสูง เป็นต้น
- ผู้ที่มีโรคประจำตัวต่างๆ ที่ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาเบนาซีพริล เช่น โรคข้อรูมาตอยด์ โรคลูปัส โรคหัวใจล้มเหลว ภาวะไขกระดูกถูกกดการทำงาน (เช่น จากการได้รับยาเคมีบำบัด) ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ (เช่น จากการได้รับยาเคมีบำบัด) มีปริมาตรเลือดน้อย (ภาวะซีด) มีเกลือโพแทสเซียมในเลือดสูง ร่างกายมีภาวะขาดน้ำ มีเกลือโซเดียมในเลือดต่ำ
- ห้ามรับประทานยาเบนาซีพริลร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ เพราะจะทำให้เกิดภาวะวิงเวียน ปวดศีรษะ และความดันโลหิตต่ำตามมา
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาเบนาซีพริลร่วมกับยา Losartan, Valsartan, Olmesartan เพราะจะเพิ่มความเสี่ยงต่อ ความดันโลหิตต่ำ ไตทำงานผิดปกติ ไตวาย เกิดภาวะเกลือโพแทสเซียมในเลือดสูง กล้ามเนื้อเป็นอัมพาต รวมถึงหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาเบนาซีพริลร่วมกับยา Potassium chloride, Trimethoprim เพราะอาจทำให้มีภาวะเกลือโพแทสเซียมในเลือดสูง จนทำให้เกิดภาวะไตวาย กล้ามเนื้อ เป็นอัมพาต หัวใจเต้นผิดจังหวะตามมา
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาเบนาซีพริลร่วมกับยา Sodium biphosphate เพราะอาจทำให้เกิดไตวาย