คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : เมลฟาแลน (Melphalan)
ใช้รักษาโรคมะเร็งชนิดต่างๆ ดังนี้ เช่น
- มัลติเพิลมัยอีโลมาหรือมะเร็งเอ็มเอ็ม (MM: Multiple myeloma)
- มะเร็งรังไข่ (Ovarian cancer)
- นิวโรบลาสโตมา (Neuroblastoma)
- มะเร็งกล้ามเนื้อลาย (Rhabdomyosarcoma)
- มะเร็งเต้านม (Breast cancer)
- ใช้เป็นยาปรับสภาพร่างกายผู้ป่วยก่อนได้รับการปลูกถ่ายไขกระดูก
- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร: เช่น คลื่นไส้อาเจียน ท้องเสีย เกิดแผลในช่องปาก
- ผลต่อผิวหนัง: เช่น มีภาวะผมร่วง เกิดผื่นคันที่มีอาการบวมของผิวหนังร่วมด้วย
- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด: เช่น มีภาวะหัวใจหยุดเต้น หลอดเลือดดำอักเสบ
- ผลต่อระบบเลือด: เช่น เกิดภาวะกดไขกระดูก ทำให้มีภาวะเม็ดเลือดต่างๆ ต่ำ อาการเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นหลังจากได้รับยานี้ไปแล้วประมาณ 1 สัปดาห์
- ผลต่อตับ: เช่น มีโอกาสเกิดพิษต่อตับ/ตับอักเสบรุนแรง
- ผลต่อระบบสืบพันธุ์: เช่น กดการทำงานของรังไข่จนเป็นผลให้ประจำเดือนขาด กดการทำงานของอัณฑะ
- ผลต่อระบบทางเดินหายใจ : เช่น เกิดพังผืดในปอด มีภาวะปอดอักเสบ
- ผลต่อไต: เช่น อาจส่งผลให้ระดับยูเรียในเลือดเพิ่มขึ้นแต่เป็นอยู่ชั่วคราว
- ห้ามใช้กับผู้ที่มีภาวะไขกระดูกถูกกดการทำงาน
- ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีในภาวะให้นมบุตร
- ห้ามให้นมบุตรในระหว่างใช้ยาชนิดนี้/ยานี้
- เข้ารับการตรวจร่างกาย และการตรวจเลือด เช่น ดูการทำงานของตับ และของไต ตามคำแนะนำของแพทย์เสมอ
- ห้ามใช้ยาเมลฟาแลน ร่วมกับยา Adalimumab เพราะจะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคต่างๆ ได้อย่างรุนแรง
- ห้ามใช้ยาเมลฟาแลน ร่วมกับยา Clozapine เพราะจะทำให้เกิดภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำรุนแรงจนมีการติดเชื้อโรคชนิดต่างๆ ได้ง่ายตามมา
- ห้ามใช้ยาเมลฟาแลนร่วมกับ วัคซีนป้องกันโรคชนิดต่างๆ เช่น วัคซีนโรคฝีดาษ วัคซีนหัดเยอรมัน วัคซีนโรคหัด เพราะจะทำให้ผู้ป่วยเสี่ยงต่อการติดเชื้อจากวัคซีนที่ได้รับเสียเอง ตลอดจนผลการกระตุ้นภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของวัคซีนดังกล่าวก็ไม่เกิดประสิทธิผล
- ห้ามใช้ยาเมลฟาแลน ร่วมกับวิตามินอี เพราะจะทำให้ประสิทธิภาพการรักษาของยาเมลฟาแลนด้อยลง