9. ตลาดการแพทย์ทางไกล – ตอนที่ 85
- โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
- 8 มิถุนายน 2569
- Tweet
รูปแบบการให้บริการ การแพทย์ทางไกล (Telemedicine) ด้านโรคผิวหนัง (Dermatitis) มี 3 รูปแบบคือ
- การบันทึกภาพถ่ายทางผิวหนังพร้อมประวัติผู้ป่วย (Store and forward: SAF) แล้วส่งข้อมูลเพื่อขอคำปรึกษา ผ่านระบบมือถือ หรือผ่านทางซอฟต์แวร์ประยุกต์ (Application: App) หรือจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ (Email)
- การให้ค้าปรึกษาแบบเวลาจริง (Real time) หรือ โต้ตอบแบบสด (Live interactive: LI) ผ่านออนไลน์ (VDO conference)
- รูปแบบผสม (Hybrid) เป็นการใช้ทั้งภาพถ่ายทางผิวหนังพร้อมประวัติ ร่วมกับการพูดคุยผ่านออนไลน์ การให้บริการแพทย์ทางไกลด้านโรคผิวหนัง
อาจพิจารณาใน 3 รูปแบบดังกล่าว ขึ้นกับบริบท (Context) ของโรงพยาบาลและวัตถุประสงค์การใช้งาน โดยทั้ง 3 รูปแบบมีข้อดี (Advantages) และข้อจำกัด (Limitation) ที่แตกต่างกัน แม้ว่าระบบ LI ทำให้แพทย์สามารถพูดคุยกับผู้ป่วยได้โดยตรง แต่ต้องอาศัยการลงทุนเครื่องมืออุปกรณ์ที่สูง, การเข้าถึง (Access) อินเตอร์เน็ตความไวสูง, และการนัดหมาย (Appointment) เวลาระหว่างแพทย์ผิวหนังกับแพทย์ในพื้นที่และผู้ป่วย
วิธี SAF เป็นวิธีที่มีการลงทุนทางด้านทรัพยากร (Resources) เครื่องมืออุปกรณ์ไม่สูง เป็นที่นิยมใช้ในการปรึกษา (Consultation) แพทย์เฉพาะทางด้านโรคผิวหนัง, นัดหมาย, และส่งต่อ (Referral) ผู้ป่วยโรคผิวหนังในพื้นที่ห่างไกล อย่างไรก็ตาม อาจมีข้อจ้ากัดด้านคุณภาพของภาพถ่าย (Image quality)
แพทย์ผิวหนัง (Dermatologist) ไม่ได้ซักประวัติ, ตรวจร่างกาย (Physical examination) ผู้ป่วยโดยตรง, และการวินิจฉัย (Diagnosis), และรักษาโดยใช้ภาพถ่ายเพียงอย่างเดียว อาจไม่สามารถทำได้ในโรคผิวหนังหลายๆ โรค สำหรับรูปแบบผสม เป็นการผสมผสาน (Mix) ทั้งสองวิธีร่วมกัน ช่วยให้แพทย์ผิวหนังสามารถพูดคุย, ถามประวัติกับผู้ป่วย (Patient history) ได้โดยตรง, ในขณะเดียวกันสามารถตรวจสอบรอยโรค (Lesion) ของผู้ป่วยได้เบื้องต้นจากภาพถ่าย
ในแนวทางปฏิบัติ (Practice) นี้ จะแบ่งการแพทย์ทางไกลสาขาผิวหนังเป็น 2 ระดับ คือ ระดับผู้ป่วยกับแพทย์ทั่วไป/แพทย์ผิวหนัง และระดับแพทย์กับแพทย์ [แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป (General practitioner: GP) หรือแพทย์ที่ดูแลปฐมภูมิ (Primary care) กับแพทย์ผิวหนัง และ แพทย์ผิวหนังกับแพทย์ผิวหนังเฉพาะทาง] เพื่อขอคำปรึกษาในการวินิจฉัย (Diagnosis) รักษาด้านโรคผิวหนัง
ขอบเขตการให้บริการการแพทย์ทางไกลระดับผู้ป่วยกับแพทย์
การทบทวน (Review) ข้อมูลอย่างเป็นระบบ (Systematic) ถึงการนำบริการแพทย์ทางไกลมาใช้ในการวินิจฉัยและรักษาผู้ป่วยโรคผิวหนัง พบว่าการบริการแพทย์ทางไกลมีความแม่นยำ (Precision) สูงในการวินิจฉัยและรักษา เมื่อเทียบกับการปรึกษาในคลินิก ช่วยลดระยะเวลาการรักษา และจำนวนครั้งที่ต้องมาโรงพยาบาล (Visits) โดยผู้ป่วยมีความพึงพอใจ (Satisfaction)
จากการทบทวนข้อมูลอย่างเป็นระบบ ถึงการบริการแพทย์ทางไกลด้านโรคผิวหนัง โดยการใช้โทรศัพท์มือถือ (Mobile phone) พบว่ามีการขยายขอบเขต (Extent) การใช้งานนอกเหนือ (Beyond) จากการวินิจฉัยและรักษา
แหล่งข้อมูล –
